Rotawirus jest bardzo zakaźny. Można się nim zarazić drogą oddechową (wdychając skażone powietrze), jak również drogą pokarmową (np. wskutek ssania skażonych przez rotawirusa palców). Po przejściu przez jamę ustną cząsteczki wirusa pokonują przełyk i żołądek, z którego docierają do jelita cienkiego.

Następnie wirus (poprzez białka) przyczepia się do komórek nabłonka jelita cienkiego.

Tutaj zrzuca zewnętrzną warstwę płaszcza, który go okrywa, a pozostała część wirusa dostaje się do cytoplazmy.

W cytoplazmie następuje produkcja tysięcy nowych cząsteczek wirusa oraz toksyn, które mogą zatruwać nawet nie zakażone komórki i wywoływać uwalnianie płynu z tkanek jelita.

Ogromne ilości nowo powstałych wirusów zakażają następne zdrowe komórki i cykl się powtarza.

Płyny pochodzące z żołądka i tkanek oraz inne substancje (martwe komórki nabłonka) opuszczają organizm w postaci obfitej biegunki.

Objawy typowego zakażenia są bardzo charakterystyczne. Po okresie wylęgania, trwającym 1-3 dni, pojawia się zwykle niewielka gorączka (w ok. 77% przypadków) oraz wymioty, niekiedy bardzo intensywne, trwające jednak zwykle nie dłużej niż 24 - 48 godzin (w ok. 96% przypadków). Zaraz potem lub wraz z wymiotami dziecko zaczyna oddawać wodniste, niekiedy tryskające stolce. Bardzo nasilona biegunka prowadzi w ok. 83% przypadków do odwodnienia. Przebieg choroby jest jednak samoograniczający się, to znaczy, że jeśli tylko zdoła się opanować odwodnienie, choroba ustępuje samoistnie w ciągu 3 - 9 dni. Niekiedy, jeśli dziecko miało już kontakt z rotawirusem lub było szczepione, przebieg choroby może być niezwykle łagodny i objawiać się może jedynie jednorazowymi wymiotami i pojedynczym lub kilkoma wolnymi stolcami.

W bardzo rzadkich przypadkach przebieg może być tak ciężki, że zanim pojawi się biegunka dochodzi do wstrząsu spowodowanego gwałtownym przemieszczeniem się wody i elektrolitów do światła przewodu pokarmowego.

Dr Piotr Albrecht
Klinika Gastroenterologii i Żywienia Dzieci
Akademia Medyczna w Warszawie